Winnen door te leren verliezen

Niemand houdt ervan om te verliezen. Tegenslag doet pijn in je hart. Sporters missen soms net die ene tackle of werpen de bal in de verkeerde richting. Hoe gaan zij om met rouw en hoe zetten ze verlies om in winst?

“Sport is emotie” zegt mijn moeder, denkend aan mijn vader die als fanatiek waterpolospeler in 1976 zijn tegenstander versloeg tijdens de Olympische Spelen voor studenten met zijn gedenkwaardige borstcrawl. Het sporten is in onze familie gebleven. Mijn zusje Pien is topsporter in het Nederlands Rugby Team. Pien: “Individueel of als team verliezen of winnen heeft vaak te maken met welke doelen er gesteld worden. Dit kunnen individuele- of resultaatgerichte doelen zijn. Toernooien worden niet alleen gespeeld om eerste te worden, maar ook om te onderzoeken welke persoonlijke of teamdoelen behaald kunnen worden. World Series in de rugby gaat bijvoorbeeld om procesdoelen, daar tegenover staan de Olympische Spelen, het gros gaat daar voor goud als resultaat.”

Als je (top)sport beoefent en fanatiek bent, wil je altijd winnen. Maar, helaas, om aan de top te komen moet je heel wat verlies- en rouwmomenten doorstaan. Inmiddels heeft Pien haar droom om met het Ladies Sevens team de Olympische Spelen te halen op moeten geven. Professioneel was het team er nog niet sterk genoeg voor geëvolueerd. Emotioneel een verlies-moment. Pien heeft inmiddels haar doelen bijgesteld. En één daarvan is ‘gewoon’ genieten van het rugby-spel.

Hoe heeft ze dat gedaan? Ieder mens heeft emoties. Onze emoties op een bewuste manier reguleren is van invloed op onze psychische gezondheid. Als we hier toe in staat zijn, kunnen we verlies op een gezonde manier omzetten in een positieve aanpak.

Globaal zijn er drie ‘herstellende’ manieren om met verlies om te gaan: acceptatie, probleemoplossing en her-evaluatie:
1. Aanvaard de realiteit dat je verloren hebt, omdat je bijvoorbeeld onvoldoende gefocust was of kramp in je kuit had. Aanvaard je verdriet en geef er uiting aan. Huil omdat het zeer doet. Vermijd of onderdruk je emoties niet. Dit kan schadelijke gevolgen hebben voor je psychische gezondheid.
2. Onderzoek met je team of als je individueel sporter bent onder leiding van je coach of trainer hoe je je tactiek kunt verbeteren of hoe je die tackle in het vervolg wel zou kunnen maken. Oefen je tactiek of je tackle tijdens de training.
3. Her-evalueer vervolgens. Hoe heb je je nieuwe vaardigheden kunnen inzetten tijdens de wedstrijd?

Hesther Selbeck is systeemtherapeut en werkzaam als zelfstandige in eigen praktijk. Zij schreef eerder voor www.psychologisch.nu. Onlangs is een artikel over haar reis door Mongolië en het behandelprogramma voor jongeren dat zij ontwikkelde, verschenen in Keerpunt, vakblad voor psychosociale hulpverlening.

Leave a comment